Wykusz – co to?
Wykusz jest formą architektoniczną wychodzącą poza elewację budynku. Może mieć postać kolistą, półkolistą, prostokątną lub wielokątną. Dodatkowo bryła bywa zwieńczona dachem. Wykusz przeważnie jest wsparty na wspornikach, jednak nie jest to niezmienną zasadą. Uważa się, że omawiana forma architektoniczna początkowo pojawiła się w budownictwie Bliskiego Wchodu. Wykusz powiększał tam pomieszczenia, zapewniał im lepszy dostęp do naturalnego światła, a równocześnie stanowił dekorację z zewnętrznej strony budynku. W XII wieku wykusze były budowane w górnych piętrach zamków i pałaców. Wykusz przypominał wówczas swoim wyglądem wieżyczki. Ponadto często stanowił punkt widokowy, z którego obserwowano czy nie zbliżają się wrogie wojska. Zdarzało się także, że w wykuszu czuwali żołnierze, którzy w razie potrzeby ostrzeliwali przeciwników. W renesansie wykusze coraz częściej zaczęły pojawiać się na budynkach miejskich. Zaczęły być wówczas wyraźnie dekorowane, a ich obecność świadczyła o wysokim statusie mieszkańców. Wykusze są charakterystyczne m.in. dla epoki wiktoriańskiej w Wielkiej Brytanii. Wciąż można zauważyć wiele budynków ubogaconych nadbudowami.
Rodzaje wykuszy
Tradycyjnie wykusz znajduje się nad parterem i jest podparty jego stropem. Może znajdować się jedynie w tym miejscu, ale też na wyższych kondygnacjach. Zwyczajowo wykusz jest elementem ozdobnym zarówno dla elewacji budynku, jak i dla wnętrza mieszkania. Przeważnie wykusze są bogato zdobione, co jest związane m.in. ze stylem renesansu czy baroku. Jednak współcześnie coraz częściej odchodzi się od tak wyrazistych dekoracji i ornamentów na rzecz bardziej minimalistycznych konstrukcji. Wykusz może posiadać formę m.in. koła, półkola, prostokąta czy wielokąta. W polskich realiach przeważa ostatni typ. Obecnie wykusz wykonuje się m.in. w typie konstrukcji szkieletowej, murowanej czy żelbetonowej. Wybór poszczególnej opcji jest związany zarówno z wysokością kosztów, jak i możliwościami danego budynku. Wśród popularnych obecnie rozwiązań należy wymienić m.in. wykusz ze słupami, który nie wymaga zastosowania łączników międzyokiennych. W przypadku starszych budynków wykusz nierzadko jest strukturą samonośną, a więc nie posiada dodatkowych podpór zewnętrznych. W kwestii dostępu do naturalnego światła wyróżniane są całkowicie albo częściowo przeszklone wykusze. Istnieją także całkowicie zasłonięte konstrukcje, jednak należą one do rzadkości.
Prywatna biblioteka czy stylowa oranżeria, czyli jak zaaranżować wykusz
Wykusz może stanowić najpiękniejszą część całego mieszkania. Dostęp do naturalnego światła oraz oryginalna forma nadają tej konstrukcji niezwykle wiele uroku. Jednym z najpopularniejszych zastosowań jest urządzenie strefy wypoczynkowej w wykuszu. To idealne rozwiązanie, zwłaszcza gdy okna wychodzą na ładną okolicę. Wówczas wstawienie wygodnego siedziska spowoduje, że szybko uzyskasz ulubione miejsce do picia porannej kawy czy wieczornej herbaty. Wykusz bywa też adaptowany na domowe biuro albo kącik zabaw dla dzieci. Wiele zależy od wieku oraz trybu życia mieszkańców, jednak bez wątpienia obie opcje są bardzo atrakcyjne. Częściowo przeszklony wykusz świetnie sprawdza się też w roli domowej biblioteczki. Wówczas przeważnie przy ścianie znajduje się regał na wymiar (https://www.fabrykamebli.pl/23-regaly-na-wymiar), natomiast przy oknie staje niewielka sofa albo fotel. Trudno o piękniejszą przestrzeń do czytania. Kolejnym sposobem aranżacji jest urządzenie jadalni. To rozwiązanie, które najlepiej się sprawdza zwłaszcza przy dużych wykuszach. W przypadku mniejszych konstrukcji znacznie częściej wybierana jest własna oranżeria, która prezentuje się niczym najpiękniejszy zimowy ogród. To dopiero początek możliwości, jakie daje wykusz!
Wykusz – zalety i wady
W ostatecznym rozrachunku, jakie wady i zalety posiada wykusz? Jednym z plusów jest powiększenie powierzchni mieszkania. Dodatkowa przestrzeń daje niezwykle wiele możliwości aranżacyjnych, z czym wiąże się kolejna zaleta, jaką jest wielofunkcyjność. W zależności od potrzeb czy pomysłu możesz przemienić wykusz np. w część jadalnianą salonu, domową biblioteczkę, oranżerię czy biuro. Możliwości jest naprawdę wiele, a każda z nich zachwyca swoim wdziękiem. Wykusz dodaje urody zarówno wnętrzu budynku, jak i jego fasadzie. Dzięki niemu możesz znacznie lepiej obserwować otaczającą Cię przestrzeń. Wykusz zapewnia niezapomniane widoki zwłaszcza na przedmieściach czy w mało zaludnionych okolicach, gdzie okna wychodzą np. na las, góry czy pola. W ten sposób człowiek czuje się bardziej zjednoczony ze światem przyrody. Umiejętnie wykonany wykusz uatrakcyjnia też wygląd fasady budynku. Dzięki temu zwiększa się wartość mieszkania na rynku nieruchomości. Jedną z najważniejszych zalet, jakie niesie ze sobą wykusz, jest rozświetlenie wnętrza. Tak duża oszklona przestrzeń daje mieszkaniu doskonały dostęp do naturalnego światła. Jednak każde rozwiązanie posiada też jakieś wady. W przypadku wykusza są to potencjalne problemy z wilgocią oraz uciekaniem ciepła. W związku z tym absolutnie konieczne jest zadbanie o dobrą izolację termiczną. Budowa wykusza jest też związana z dodatkowymi kosztami, które znacznie przekraczają cenę konstrukcji tradycyjnego okna. Trzeba przy tym pamiętać, że do budowy wykusza może okazać się potrzebna odpowiednia zgoda. Dotyczy to zwłaszcza już istniejących budynków, których zmiana nie zawsze jest możliwa. Nieco mniej restrykcyjne są zasady dotyczące domów budowanych od zera. Jednak bez wątpienia przed przystąpieniem do budowy wykusza warto dobrze zapoznać się z zasadami Prawa budowlanego.